Жапаров: Жасалма интеллект – дүйнөлүк тарыхтын жаңы локомотиви

Жасалма интеллект мындан ары IT тармагынын тар чөйрөсү эмес; бул жаңы чындык. Бул тууралуу 2026-жылдын 28-майында Астанада өткөн 5-Евразиялык экономикалык форумда Кыргызстандын президенти Садыр Жапаров жарыялаган.

«Мамлекет башчылары катары биз миллиондогон жарандарыбыздын бакубаттуулугу, туруктуулугу жана коопсуздугу үчүн күн сайын жоопкерчилик тартабыз. Бүгүнкү күндө технологиянын тез өнүгүшүн эске алганда, ар бирибиз сөзсүз түрдө фундаменталдык жана ошол эле учурда стратегиялык суроого туш болобуз: мамлекеттердин лидерлери катары бул эбегейсиз зор ресурс биздин эгемендүүлүгүбүздү бекемдеп, өлкөлөрүбүздү чет элдик санариптик технологиялар менен алгоритмдердин пассивдүү керектөөчүлөрүнө айландырбашын кантип камсыздай алабыз?» - деди мамлекет башчысы.

Анын айтымында, акыркы жылдары мамлекет үчүн заманбап санариптик экосистеманы түзүү боюнча кеңири иштер жүргүзүлдү. Санариптик чөйрө үчүн бирдиктүү укуктук базаны түзгөн документ болгон Кыргыз Республикасынын Санариптик кодекси күчүнө кирди: маалыматтарды жөнгө салуудан жана санариптик идентификациялоодон баштап, инновациялык технологияларды жана жасалма интеллектти ишке ашырууга чейин.

«Мамлекеттик булут инфраструктурасы, G-cloud, өнүгүп жатат жана Түндүк ведомстволор аралык электрондук өз ара аракеттенүү системасын модернизациялоо уланууда. Акыркы бир жылда эле системадагы транзакциялардын саны экспоненциалдуу түрдө өстү. Бул миллиондогон адам-саатты үнөмдөгөнүн жана жарандар менен ишкерлер үчүн чыгымдардын бир топ азайганын билдирет.

Эң негизгиси, маңызы өзгөрүп жатат. Бир нече жыл мурун мамлекеттик кызматтарды санариптештирүү максаты коюлган. Ал кезде көптөр үчүн бул оор милдеттей сезилген. Бүгүнкү күндө кыргызстандыктар бир дагы мамлекеттик органга барбастан эле кыймылсыз мүлктү кайра каттап, күбөлүктөрдү алып, документтерди уюлдук телефону аркылуу иштете алышат.

Бир караганда, бул ыңгайлуулук маселеси, бирок чындыгында ал өкмөттүн ачык-айкындуулугу үчүн таптакыр башка архитектураны билдирет. Биз бюрократиялык процедураларды тынымсыз азайтып, процесстерди санариптештирип жана адам факторун минималдаштырып жатабыз», - деп кошумчалады С.Жапаров.